| คำนำ | |
| บทที่ ๑ ประวัติสหกรณ์ | |
| บทที่ ๒ สถานภาพปัจจุบันของสหกรณ์ | |
| ๒.๑ ฐานะการเงินโดยสรุป | |
| ๒.๒ ตัวชี้วัดสำคัญ | |
| ๒.๓ ข้อสังเกตสำคัญ | |
| ๒.๔ ผลการดำเนินธุรกิจแยกตามประเภท | |
| ๒.๕ โอกาสมีกำไร | |
| บทที่ ๓ วิธีการเก็บหนี้ค้างชำระ | |
| ๓.๑ การประเมินและแยกหน่วย | |
| ๓.๒ การตั้งคณะทำงานตามหน่วย | |
| ๓.๓ แผนปฏิบัติงานของแต่ละหน่วย | |
| ๓.๔ การติดตามความก้าวหน้าและการรายงานผล | |
| บทที่ ๔ แนวทางพัฒนากระบวนการเดิม | |
| ๔.๑ ธุรกิจปกติของสหกรณ์และแนวทางปรับปรุง | |
| ๔.๒ หลักการที่ใช้กับทุกธุรกิจ | |
| ข้อเสนอเพื่อพิจารณา |
เอกสารฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อเสนอต่อที่ประชุมของสหกรณ์การเกษตรปทุมรัตต์ จำกัด ให้เห็นสถานภาพที่แท้จริงของสหกรณ์ตามงบการเงินปีบัญชี ๒๕๖๙ พร้อมทั้งเสนอแนวทางแก้ไขที่เป็นรูปธรรม
สาระสำคัญคือ ปัญหาของสหกรณ์ส่วนใหญ่มิได้เกิดจากการไม่มีทรัพย์สิน แต่เกิดจากทรัพย์สินจำนวนมากติดอยู่ในรูปของหนี้ที่ยังเก็บไม่ได้ หากเก็บหนี้ค้างชำระได้ตามที่ประเมินไว้ สหกรณ์จะมีเงินนำมาชำระหนี้ที่ตนค้างผู้อื่นและกลับมาดำเนินงานได้ตามปกติ
เอกสารแบ่งเป็นสี่บท คือ ประวัติสหกรณ์ สถานภาพปัจจุบัน วิธีการเก็บหนี้ค้าง และแนวทางพัฒนากระบวนการหารายได้ตามปกติ จึงเรียนเสนอมาเพื่อโปรดพิจารณา
ยังไม่ได้แนบเอกสารประวัติสหกรณ์ — อัปโหลดไฟล์ PDF หรือพิมพ์ข้อความในหน้าตั้งค่าเล่ม
บทนี้แสดงฐานะการเงินของสหกรณ์การเกษตรปทุมรัตต์ จำกัด ตามงบการเงินปีบัญชี ๒๕๖๙ เพื่อให้ที่ประชุมเห็นตัวเลขชุดเดียวกันก่อนพิจารณาแนวทางแก้ไข
| รายการ | จำนวนเงิน (บาท) |
|---|---|
| สินทรัพย์รวม | 865,339,066.62 |
| หนี้สินรวม | 607,049,561.10 |
| ทุนของสหกรณ์ | 258,289,505.52 |
| ขาดทุนสะสม | 0.00 |
| กำไร (ขาดทุน) สุทธิปีนี้ | 28,878,984.94 |
| ตัวชี้วัด | ค่า | ความหมาย |
|---|---|---|
| อัตราส่วนทุนหมุนเวียน | 0.94 : 1 | สินทรัพย์หมุนเวียนไม่พอชำระหนี้ระยะสั้น |
| สัดส่วนหนี้ที่ตั้งค่าเผื่อฯ ต่อลูกหนี้เงินให้กู้ | 2.7% | อยู่ในเกณฑ์ |
| อัตรากำไรสุทธิต่อรายได้ | 9.8% |
| ธุรกิจ | ผลการดำเนินงาน (บาท) | สรุป |
|---|---|---|
| สินเชื่อ | 34,730,238.35 | กำไร |
| ส่งเสริมกลุ่มอาชีพ | 50,629.10 | กำไร |
| จัดหาสินค้ามาจำหน่าย | 810,285.54 | กำไร |
| จัดหาสินค้าฯ — ร้านค้าย่อย ๑ | 59,789.18 | กำไร |
| จัดหาสินค้าฯ — ร้านค้าย่อย ๒ | 51,460.35 | กำไร |
| จัดหาน้ำมันเชื้อเพลิง/หล่อลื่น | 248,493.53 | กำไร |
| รวบรวมผลิตผล | 4,658,618.67 | กำไร |
| ร้านกาแฟ/เครื่องดื่ม | 33,043.73 | กำไร |
| แปรรูป | 26,755.00 | กำไร |
| ผลิตเมล็ดพันธุ์ | 127,677.03 | กำไร |
| บริการขนส่ง | 1,121,872.90 | กำไร |
คำถามที่ที่ประชุมควรได้คำตอบคือ ถ้าเก็บหนี้ที่ผู้อื่นค้างสหกรณ์ได้ทั้งหมด แล้วนำไปชำระหนี้ที่สหกรณ์ค้างผู้อื่น จะเหลือเป็นกำไรเท่าใด คำนวณได้ดังนี้
| หนี้ที่ผู้อื่นค้างสหกรณ์ · ประเมินว่าเก็บได้ | 679,801,458.16 |
| หัก หนี้สินรวมที่สหกรณ์ค้างผู้อื่น | (607,049,561.10) |
| คงเหลือ | 72,751,897.06 |
ยอดที่ประเมินว่าเก็บได้ จากการประเมินของคณะทำงาน (บทที่ ๓ ข้อ ๓.๑)
เมื่อชำระหนี้ที่สหกรณ์ค้างผู้อื่นครบทั้งจำนวนแล้ว จะคงเหลือเป็นของสหกรณ์ 72,751,897.06 บาท
ทั้งนี้ยังไม่รวมรายได้จากธุรกิจปกติที่สหกรณ์ทำอยู่ และยังไม่รวมที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ที่สหกรณ์ถือครองอยู่ 73,489,120.76 บาท ซึ่งมิได้นำมาคิดในตารางข้างต้น
ข้อสรุปของบทนี้จึงมิใช่ว่าสหกรณ์ไม่มีทรัพย์สิน หากแต่ทรัพย์สินจำนวนมาก ติดอยู่ในรูปหนี้ที่ยังเก็บไม่ได้ งานที่ต้องทำเป็นลำดับแรกคือการเก็บหนี้ค้าง ซึ่งเป็นเนื้อหาของบทถัดไป
การเก็บหนี้ค้างชำระให้ได้ผลต้องทำอย่างเป็นระบบ ไม่ใช่การติดตามเป็นครั้งคราว สหกรณ์จึงกำหนดวิธีดำเนินการเป็นสี่ขั้นตอนตามลำดับ คือ ประเมินและแยกหน่วย ตั้งคณะทำงานตามหน่วย กำหนดแผนปฏิบัติงานให้แต่ละหน่วย และติดตามความก้าวหน้าพร้อมรายงานผลต่อที่ประชุม
ขั้นแรกคือแยกหนี้ค้างออกเป็นประเภท ประเมินว่าแต่ละประเภทเก็บได้จริงเท่าใด แล้วมอบหมายให้คณะทำงานแต่ละหน่วยรับผิดชอบ เพื่อให้มีเจ้าภาพชัดเจนทุกรายการ
| ที่ | รายการหนี้ค้าง | ชั้นหนี้ | ยอดตามบัญชี | ประเมินเก็บได้ | หน่วยที่รับผิดชอบ | วิธีดำเนินการ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ๑ | ลูกหนี้เงินให้กู้ระยะสั้น | ค้างชำระ | 404,531,893.52 | 393,546,421.91 | คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ | ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) → ขยาย (ขยายเวลา/พักหนี้) |
| ๒ | ลูกหนี้ตามคำพิพากษา | ตามคำพิพากษา | 2,448,856.09 | 1,794,195.99 | ฝ่ายอำนวยการ | ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ลด (ประนอม/ลดดอก-ค่าปรับ) → ปลด (จำหน่ายหนี้สูญ) |
| ๓ | ดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ | ค้างชำระ | 25,517,898.20 | 20,382,895.62 | คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ | ลด (ประนอม/ลดดอก-ค่าปรับ) → ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) → ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) |
| ๔ | ลูกหนี้ระยะสั้นอื่น | ค้างชำระ | 19,103,518.95 | 18,262,874.99 | ฝ่ายอำนวยการ | ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ลด (ประนอม/ลดดอก-ค่าปรับ) |
| ๕ | เงินฝากสหกรณ์อื่น | ปกติ | 2,202,393.36 | 2,202,393.36 | คณะทำงานฝ่ายการเงิน | ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) → ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) |
| ๖ | ลูกหนี้เงินให้กู้ระยะยาว | ปกติ | 243,612,676.29 | 243,612,676.29 | คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ | ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) |
| รวม | 697,417,236.41 | 679,801,458.16 | ||||
| หน่วย | จำนวนเงิน (บาท) | สัดส่วน |
|---|---|---|
| คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ | 657,541,993.82 | 96.7% |
| ฝ่ายอำนวยการ | 20,057,070.98 | 3.0% |
| คณะทำงานฝ่ายการเงิน | 2,202,393.36 | 0.3% |
ยังไม่ได้กรอกคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงาน
เมื่อแยกหน่วยและตั้งคณะทำงานแล้ว แต่ละหน่วยกำหนดแผนปฏิบัติงาน พร้อมเป้าหมายและตัวชี้วัดที่วัดผลได้ ดังนี้
| ที่ | ชื่อโครงการ | วัตถุประสงค์ | กิจกรรม | เป้าหมาย | ตัวชี้วัด | ระยะเวลา | งบประมาณ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ๑ | เร่งรัดจัดเก็บลูกหนี้เงินให้กู้ระยะสั้น | เก็บลูกหนี้เงินให้กู้ระยะสั้นให้กลับมาเป็นเงินสด และกลับรายการค่าเผื่อฯ 10,985,472 บาท เป็นกำไร | จัดชั้นลูกหนี้ในก้อนนี้ตามศักยภาพชำระก่อน แล้วใช้เทคนิคตามลำดับ: ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) → ขยาย (ขยายเวลา/พักหนี้) | ยอดที่ต้องดูแล 393,546,422 บาท (เป้าหมายปีนี้: ______ บาท) | เก็บเป็นเงินสดได้ ____% ของ 393,546,422 บาท ภายในปีบัญชี | ||
| ๒ | เร่งรัดจัดเก็บดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับ | เก็บดอกเบี้ยเงินให้กู้ค้างรับให้กลับมาเป็นเงินสด และกลับรายการค่าเผื่อฯ 5,135,003 บาท เป็นกำไร | จัดชั้นลูกหนี้ในก้อนนี้ตามศักยภาพชำระก่อน แล้วใช้เทคนิคตามลำดับ: ลด (ประนอม/ลดดอก-ค่าปรับ) → ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) → ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) | ยอดที่ต้องดูแล 20,382,896 บาท (เป้าหมายปีนี้: ______ บาท) | เก็บเป็นเงินสดได้ ____% ของ 20,382,896 บาท ภายในปีบัญชี | ||
| ๓ | เร่งรัดจัดเก็บลูกหนี้เงินให้กู้ระยะยาว | รักษาลูกหนี้เงินให้กู้ระยะยาวไม่ให้ตกชั้นเป็นหนี้ค้าง และเก็บให้ครบตามกำหนดชำระ | จัดชั้นลูกหนี้ในก้อนนี้ตามศักยภาพชำระก่อน แล้วใช้เทคนิคตามลำดับ: ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) | ยอดที่ต้องดูแล 243,612,676 บาท (เป้าหมายปีนี้: ______ บาท) | เก็บเป็นเงินสดได้ ____% ของ 243,612,676 บาท ภายในปีบัญชี |
| ที่ | ชื่อโครงการ | วัตถุประสงค์ | กิจกรรม | เป้าหมาย | ตัวชี้วัด | ระยะเวลา | งบประมาณ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ๑ | เร่งรัดจัดเก็บลูกหนี้ตามคำพิพากษา | เก็บลูกหนี้ตามคำพิพากษาให้กลับมาเป็นเงินสด และกลับรายการค่าเผื่อฯ 654,660 บาท เป็นกำไร | จัดชั้นลูกหนี้ในก้อนนี้ตามศักยภาพชำระก่อน แล้วใช้เทคนิคตามลำดับ: ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ลด (ประนอม/ลดดอก-ค่าปรับ) → ปลด (จำหน่ายหนี้สูญ) | ยอดที่ต้องดูแล 1,794,196 บาท (เป้าหมายปีนี้: ______ บาท) | เก็บเป็นเงินสดได้ ____% ของ 1,794,196 บาท ภายในปีบัญชี | ||
| ๒ | เร่งรัดจัดเก็บลูกหนี้ระยะสั้นอื่น | เก็บลูกหนี้ระยะสั้นอื่นให้กลับมาเป็นเงินสด และกลับรายการค่าเผื่อฯ 840,644 บาท เป็นกำไร | จัดชั้นลูกหนี้ในก้อนนี้ตามศักยภาพชำระก่อน แล้วใช้เทคนิคตามลำดับ: ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) → ลด (ประนอม/ลดดอก-ค่าปรับ) | ยอดที่ต้องดูแล 18,262,875 บาท (เป้าหมายปีนี้: ______ บาท) | เก็บเป็นเงินสดได้ ____% ของ 18,262,875 บาท ภายในปีบัญชี |
| ที่ | ชื่อโครงการ | วัตถุประสงค์ | กิจกรรม | เป้าหมาย | ตัวชี้วัด | ระยะเวลา | งบประมาณ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ๑ | เร่งรัดจัดเก็บเงินฝากสหกรณ์อื่น | รักษาเงินฝากสหกรณ์อื่นไม่ให้ตกชั้นเป็นหนี้ค้าง และเก็บให้ครบตามกำหนดชำระ | จัดชั้นลูกหนี้ในก้อนนี้ตามศักยภาพชำระก่อน แล้วใช้เทคนิคตามลำดับ: ปรับ (ปรับโครงสร้างหนี้) → ลุ้น (เร่งรัด-จูงใจ) | ยอดที่ต้องดูแล 2,202,393 บาท (เป้าหมายปีนี้: ______ บาท) | เก็บเป็นเงินสดได้ ____% ของ 2,202,393 บาท ภายในปีบัญชี |
เพื่อให้แผนตามข้อ ๓.๓ เกิดผลจริง สหกรณ์กำหนดรอบการติดตามและรายงานไว้ดังนี้
| ที่ | เรื่อง | ผู้รับผิดชอบ | รอบเวลา |
|---|---|---|---|
| ๑ | แต่ละหน่วยบันทึกผลการติดตามหนี้รายรายลงแบบรายงาน เปรียบเทียบยอดที่เก็บได้กับเป้าหมายที่ตั้งไว้ | หัวหน้าหน่วยทุกหน่วย | ทุกสัปดาห์ |
| ๒ | ประชุมคณะทำงานร่วมกัน สรุปแผน–ผลรายหน่วย ระบุรายที่ติดขัดและมติการดำเนินการขั้นต่อไป | ฝ่ายอำนวยการ | ทุกเดือน |
| ๓ | รายงานความก้าวหน้าต่อคณะกรรมการดำเนินการ พร้อมยอดสะสมเทียบแผนปฏิบัติการรายเดือน | ฝ่ายอำนวยการ · ฝ่ายบัญชี | ทุกเดือน |
| ๔ | ทบทวนเป้าหมายและปรับแผนรายหน่วยตามผลที่เกิดขึ้นจริง | คณะทำงานทุกหน่วย | ทุกไตรมาส |
| ๕ | รายงานผลการเก็บหนี้ค้างต่อที่ประชุมใหญ่ | คณะกรรมการดำเนินการ | ปีละครั้ง |
หน่วยที่ต้องรายงานตามตารางนี้คือหน่วยเดียวกับที่ปรากฏในข้อ ๓.๑ และ ๓.๒ ได้แก่ ฝ่ายอำนวยการ, คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ, คณะทำงานฝ่ายจัดหาสินค้ามาจำหน่าย, คณะทำงานฝ่ายรวบรวมผลผลิต, คณะทำงานฝ่ายแปรรูป, คณะทำงานฝ่ายการเงิน, คณะทำงานฝ่ายบัญชี, คณะทำงานฝ่ายตรวจสอบกิจการ, คณะทำงานฝ่ายศึกษาประชาสัมพันธ์และธุรการ เพื่อให้แผน ผล และผู้รับผิดชอบเป็นชุดเดียวกันตลอดทั้งเล่ม
การเก็บหนี้ค้างตามบทที่ ๓ ทำให้สหกรณ์มีเงินกลับเข้ามา แต่เป็นรายการที่เกิดขึ้นครั้งเดียว เมื่อเก็บครบแล้วก็หมดไป สหกรณ์จึงต้องพัฒนากระบวนการเดิมที่ใช้หารายได้ตามปกติควบคู่กันไป เพื่อให้มีรายได้ต่อเนื่องหลังจากการเก็บหนี้สิ้นสุดลง บทนี้จึงทบทวนธุรกิจที่สหกรณ์ทำอยู่ ระบุปัญหา และกำหนดแนวทางปรับปรุง
| ที่ | ธุรกิจ / กระบวนการเดิม | รายได้ทั้งปี | ต้นทุน | กำไร(ขาดทุน) | % | ปัญหาที่พบ | แนวทางปรับปรุง | เป้าหมายปีถัดไป | หน่วยรับผิดชอบ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ๑ | สินเชื่อ | 60,449,496 | 20,208,102 | 34,730,238 | 57.5% | คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ | |||
| ๒ | ส่งเสริมกลุ่มอาชีพ | 540,078 | 25,621 | 50,629 | 9.4% | คณะทำงานฝ่ายสินเชื่อ | |||
| ๓ | จัดหาสินค้ามาจำหน่าย | 36,110,377 | 33,828,463 | 810,286 | 2.2% | คณะทำงานฝ่ายจัดหาสินค้ามาจำหน่าย | |||
| ๔ | ร้านสังฆภัณฑ์ | 3,331,097 | 2,552,572 | 59,789 | 1.8% | คณะทำงานฝ่ายจัดหาสินค้ามาจำหน่าย | |||
| ๕ | ร้านเลมอนกรีน | 3,701,685 | 2,778,126 | 51,460 | 1.4% | คณะทำงานฝ่ายจัดหาสินค้ามาจำหน่าย | |||
| ๖ | จัดหาน้ำมันเชื้อเพลิง/หล่อลื่น | 93,685,648 | 91,283,061 | 248,494 | 0.3% | คณะทำงานฝ่ายจัดหาสินค้ามาจำหน่าย | |||
| ๗ | รวบรวมผลิตผล | 78,160,558 | 52,100,980 | 4,658,619 | 6.0% | คณะทำงานฝ่ายรวบรวมผลผลิต | |||
| ๘ | ร้านกาแฟอินทนิล | 1,098,205 | 332,024 | 33,044 | 3.0% | คณะทำงานฝ่ายจัดหาสินค้ามาจำหน่าย | |||
| ๙ | แปรรูป (ข้าวสาร) | 446,436 | 416,230 | 26,755 | 6.0% | คณะทำงานฝ่ายแปรรูป | |||
| ๑๐ | ผลิตเมล็ดพันธุ์ | 1,766,680 | 1,624,660 | 127,677 | 7.2% | คณะทำงานฝ่ายแปรรูป | |||
| ๑๑ | บริการขนส่งน้ำมัน | 5,055,290 | 2,303,310 | 1,121,873 | 22.2% | ฝ่ายอำนวยการ | |||
| รวม | 284,345,548 | 207,453,149 | 41,918,863 | 14.7% | |||||
จากข้อมูลทั้งสี่บท คณะผู้จัดทำขอเสนอให้ที่ประชุมพิจารณา ดังนี้
๑. รับทราบสถานภาพปัจจุบันตามบทที่ ๒ และโอกาสที่จะมีเงินคงเหลือ 72,751,897.06 บาท หากเก็บหนี้ค้างได้ตามที่ประเมินไว้
๒. เห็นชอบวิธีการเก็บหนี้ค้างตามบทที่ ๓ ทั้งการแยกหน่วย การตั้งคณะทำงาน แผนปฏิบัติงานรายหน่วย และรอบการติดตามรายงาน
๓. เห็นชอบแนวทางพัฒนากระบวนการหารายได้ตามปกติตามบทที่ ๔
๔. มอบหมายให้คณะกรรมการดำเนินการรายงานความก้าวหน้าต่อที่ประชุมตามรอบที่กำหนด
ขอแสดงความนับถือ
()
คณะทำงานฟื้นฟูกิจการสหกรณ์